Wijziging vakantiedagenregeling: wat verandert er precies?
De regeling voor de opbouw van vakantiedagen verandert met ingang van 1 januari 2012. Reden hiervoor is dat de huidige vakantieregeling in strijd is met de Europese regels.
De belangrijkste wijzigingen voor u op een rij (let wel: het betreft hier een wetsvoorstel, dus er kan de komende maanden nog het een en ander worden bijgesteld):

Het onderscheid in minimumvakantieopbouw tussen zieke en gezonde werknemers verdwijnt. Zieke werknemers bouwden tot op heden slechts vakantierechten op tijdens de laatste zes maanden van hun ziekbed. Met de nieuwe regeling bouwen zij evenveel vakantiedagen op als hun werkende collega’s.

Werkgevers moeten zieke werknemers in staat stellen om hun minimumvakantierechten (= viermaal de wekelijkse arbeidsduur van de werknemer) op te nemen. Dus ook tijdens ziekte kan vakantie worden opgenomen.

Om zogeheten ‘verlofstuwmeren’ te voorkomen, wordt een vervaltermijn ingevoerd voor de minimumvakantierechten. Werknemers moeten hun vakantierechten opnemen binnen zes maanden na afloop van het kalenderjaar waarin de vakantierechten zijn ontstaan. De werknemer moet dan wel daadwerkelijk in staat zijn geweest om de vakantierechten op te nemen. Is dat niet het geval, dan geldt de verjaringstermijn van vijf jaar.

Bovenwettelijke vakantiedagen (de vakantiedagen die boven het minimumaantal uitkomen) vervallen – net als nu – na vijf jaar.

Kunnen werkgever en werknemer vanaf 2012 dan samen niets anders afspreken? Jawel, want werkgever en werknemer mogen de vervaltermijn van de minimumvakantierechten in onderling overleg verlengen. Het is uiteraard verstandig om een dergelijke afspraak op papier te zetten.



Wijziging btw-correctie auto van de zaak
In het Belastingplan 2012 is opgenomen dat de btw-correctie voor privégebruik gesteld wordt op 2,7% van de catalogusprijs (incl. btw en bpm). De btw-correctie is hiermee niet meer gekoppeld aan de bijtelling in de loonbelasting of inkomstenbelasting. Deze wijziging is inmiddels ook via een recent besluit vastgelegd.



Geen aanspraak op doorbetaling loon dga bij faillissement
Bij faillissement van een bv hebben de werknemers recht op doorbetaling van hun loon uit de failliete boedel. Dit geldt niet voor alle werknemers. Bent u directeur van de bv en hebt u het grootste deel van de aandelen in deze bv in handen? Dan loopt u een grote kans dat uw loon niet wordt doorbetaald, ook al bent u officieel in dienst bij de bv.

Dit standpunt is niet helemaal onomstreden. Per slot van rekening bent u in dienst, net als een ‘gewone’ werknemer. Maar, omdat u als directeur-grootaandeelhouder (dga) meer lijkt op een ondernemer dan op een werknemer, vergelijkt de rechter uw situatie bij een faillissement met die van de ondernemer. Deze ondernemer krijgt ook geen winst uitbetaald na het faillissement. Bent u daarnaast ook degene die het faillissement van de bv heeft aangevraagd, dan kent de rechter helemaal geen pardon voor u. U krijgt in dat geval geen loon doorbetaald.



Doorschuiffaciliteit bij echtscheiding voor de dga
Bent u een directeur-grootaandeelhouder (dga) die in algemene gemeenschap van goederen is gehuwd? En heeft u een vermogensbestanddeel (bijvoorbeeld een geldlening of een bedrijfspand) ter beschikking gesteld aan uw bv? Dan wordt dit vermogensbestanddeel sinds 1 januari 2011 voor de terbeschikkingsregeling voor 50% aan u als dga toegerekend en voor 50% aan uw echtgenoot. De (positieve en negatieve) voordelen behaald met dit vermogensbestanddeel worden als ‘resultaat uit een werkzaamheid’ bij u en uw echtgenoot ieder voor de helft belast.

Maar wat nu als de aandelen en het vermogensbestanddeel bij echtscheiding worden toebedeeld aan u als dga? Bij uw ex-echtgenoot leidt dit dan tot beëindiging van de terbeschikkingstelling en een mogelijke fiscale afrekening. Om dit te voorkomen, wordt nu expliciet in de wet een doorschuiffaciliteit bij echtscheiding opgenomen. U kunt dan zonder fiscale afrekening de terbeschikkingstelling van het vermogensbestanddeel voortzetten. Als voortzetter treedt u fiscaal in de plaats van uw ex-echtgenoot. U neemt in dat geval de fiscale boekwaarde en eventueel de fiscale reserves en voorzieningen over.

Tip!
U en uw ex-echtgenoot hebben de mogelijkheid om alsnog fiscaal af te rekenen. U moet dan wel een gezamenlijk verzoek hiertoe indienen. Schakel hierbij niet alleen een advocaat, maar ook uw accountant/belastingadviseur in.

Let op!
De doorschuiffaciliteit bij echtscheiding kent een antimisbruikbepaling. Het is mogelijk dat de ex-echtgenoot die de helft van het vermogensbestanddeel overdraagt, vóór de boedelverdeling een ter beschikking gestelde schuldvordering op de bv van de gewezen echtgenoot, afwaardeert ten laste van het ‘resultaat uit een werkzaamheid’. Zonder aanvullende bepaling, zou de voortzettende dga de verkregen vordering bijvoorbeeld kunnen omzetten in aandelen van zijn eigen bv. Zodoende zou hij een eventuele fiscale waardestijging van de vordering onbelast kunnen innen. Dit wordt via de antimisbruikbepaling voorkomen.



Verruiming aftrek voor giften
De giftenaftrek in de vennootschapsbelasting wordt aantrekkelijker gemaakt. Als ondernemer kunt u giften aan een algemeen nut beogende instelling (ANBI) tot 2012 in aftrek brengen voor zover de giften hoger zijn dan € 227 en tot een maximum van 10% van uw winst. Vanaf 2012 stijgt het jaarlijks aftrekbare bedrag van 10% naar 50% van de winst, met een maximum van € 100.000. Ook het drempelbedrag van € 227 vervalt.

TIP!
De giftenaftrek voor giften aan culturele ANBI’s is ook in het Belastingplan 2012 verruimd!



Minder belastingen
Het kabinet streeft ernaar om het belastingstelsel eenvoudiger, solider en fraudebestendiger te maken. Daarom worden zeven kleinere belastingen afgeschaft. Voordeel voor u als ondernemer: minder administratieve lasten.

Om welke belastingen gaat het?
Per 1 januari 2012 zijn de afvalstoffenbelasting en de grondwaterbelasting verleden tijd. Vanaf 1 januari 2013 verdwijnen ook het Eurovignet, de verpakkingenbelasting, de belasting op pruim- en snuiftabak, de belasting op leidingwater en de belasting op alcoholvrije dranken.



Zelfstandigenaftrek wordt vaste basisaftrek
De zelfstandigenaftrek wordt met ingang van 1 januari 2012 omgevormd tot één vast bedrag van € 7.280. De aftrek neemt niet langer af bij oplopende winst. Indexering van de basisaftrek blijft achterwege. Het kabinet wil hiermee het maken van winst belonen en doorgroei stimuleren.

TIP!
Afhankelijk van de hoogte van uw fiscale winst over 2011 kunt u mogelijk nog dit jaar profiteren van de maximale zelfstandigenaftrek van € 9.484. Hoe? Door kosten naar voren te halen, bijvoorbeeld door het vervroegen van geplande investeringen. Zo optimaliseert u uw winst en profiteert u dit jaar nog van de hogere zelfstandigenaftrek.



Verlaging dotatie FOR
Als ondernemer mag u jaarlijks een deel van de winst reserveren voor uw oudedagsvoorziening. Dat gereserveerde deel heet de fiscale oudedagsreserve. Deze reservering zorgt voor uitstel van belastingheffing over dat deel van de winst. Dit levert u op de korte termijn een voordeel op. Voor dit jaar kan de ondernemer nog 12% van de winst tot een maximum van € 11.882 aan de fiscale oudedagsreserve toevoegen. Vanaf volgend jaar is dit maximaal € 9.382.

Let op!
Maakt u gebruik van de FOR? Benut nog dit jaar het maximum door de winst behaald in 2011 te reserveren voor de FOR.



Ook proceskostenvergoeding bij deskundige hulp van familielid
Gaat u in bezwaar of beroep tegen een belastingaanslag en krijgt u gelijk? Dan hebt u recht op een proceskostenvergoeding, ook al wordt de aanslag maar iets verlaagd. Voorwaarde is wel dat u een deskundige, zoals een belastingadviseur, inschakelt en betaalt om het bezwaar of beroep in te dienen. Doet u alles zelf, dan krijgt u niets. Is de deskundige een familielid? Dan zal de Belastingdienst dit niet altijd zien als deskundige bijstand en u de proceskostenvergoeding weigeren. Dat is echter onterecht, zelfs al werkt het familielid op basis van ‘no cure no pay’. Wanneer een deskundige u helpt en u betaalt daarvoor, ook al is het achteraf, dan hebt u gewoon recht op een proceskostenvergoeding.

Stelt u zich overigens niet te veel voor van die vergoeding. U krijgt namelijk – uitzonderingen daargelaten – niet alle proceskosten vergoed, maar slechts een vast bedrag van € 218 (voorheen: € 161). Dit bedrag kan worden verhoogd of verlaagd als de zaak ingewikkeld of juist makkelijk is.



Betaling borg in familieverband? Belastingdienst betaalt soms mee!
Stelt u zich borg voor een lening van een van uw ondernemende familieleden? En wordt u door de schuldeiser van uw ondernemende familielid vervolgens aangesproken om de borg te betalen? Dan is dit voor u uiteraard nadelig. U bent het door u betaalde bedrag kwijt voor zover u dit later niet kunt verhalen op uw familielid. Is er echter sprake van een ongebruikelijke borgstelling, dan krijgt u een deel van het betaalde bedrag terug van de Belastingdienst.

Voorwaarde voor een belastingteruggaaf is dat er sprake moet zijn van een zogeheten ‘ongebruikelijke terbeschikkingstelling’. U kunt het ongebruikelijke deel van het betaalde bedrag in dat geval aftrekken als negatief resultaat uit overige werkzaamheden. Let op: de Belastingdienst accepteert niet zomaar dat de borgstelling ongebruikelijk is, dus u moet goed beslagen ten ijs komen.

Voorbeeld ongebruikelijke borgstelling
In een rechtszaak over dit onderwerp oordeelde de rechter onlangs dat het grootste deel van het betaalde bedrag ongebruikelijk was. In deze zaak betaalden een schoonvader en moeder ruim € 600.000 vanwege een borgstelling voor de onderneming van hun schoonzoon. Twee getuige-deskundigen een bankdirecteur en een adviseur verklaarden dat een borgstelling van meer dan € 250.000 in zo’n geval ongebruikelijk is. Daarom mochten de schoonouders het meerdere van hun belasting aftrekken.



Uitbreiding vrijwillige voortzetting pensioenregeling
Werknemers die na hun ontslag hun pensioenregeling vrijwillig willen voortzetten, krijgen dit momenteel voor een periode van maximaal 3 jaar na ontslag gefaciliteerd. Het kabinet is bereid de termijn van deze fiscale faciliteit met ingang van 2012 uit te breiden van 3 naar 10 jaar na ontslag. De vrijwillige premies zijn hiermee voor nog 10 jaar aftrekbaar. De faciliteit is nu in lijn met de Pensioenwet. Deze wet biedt een ex-werknemer de mogelijkheid om de pensioenregeling na ontslag te continueren.

De uitbreiding biedt werknemer en werkgever meer financiële mogelijkheden bij ontslag.



Nieuwe Research & Development Aftrek
In het Belastingplan presenteert het kabinet de zogeheten Research & Development Aftrek (RDA). De RDA is een nieuwe faciliteit om de directe kosten van R&D, niet zijnde loonkosten, te verlagen. De R&D-loonkosten worden al gefaciliteerd via de S&O-afdrachtvermindering. Tevens komt de innovatie-envelop 2013 met meer middelen voor een RDA+, een kenniswerkersmobiliteitsregeling en een verhoging van de S&O-afdrachtvermindering.

Let op!
De precieze inhoud van RDA is nu nog niet bekend. De regeling wordt later aan het Belastingplan 2012